na Geofrey Stephen .Arusha
Mamlaka ya Mapato Tanzania (TRA) imetangaza kuendelea kuimarisha ukusanyaji wa kodi kwa kuzingatia misingi ya haki, heshima kwa walipakodi na weledi wa kitaaluma, ikiwa ni sehemu ya utekelezaji wa maelekezo ya Rais Dkt. Samia Suluhu Hassan ya kuongeza ulipaji wa kodi kwa hiari nchini.
Kauli hiyo imetolewa na Kamishna Mkuu wa TRA, Yusuph Mwenda, wakati akifungua Mkutano Mkuu wa Mwaka wa Tathmini ya Ukusanyaji wa Mapato kwa mwaka wa fedha 2025/2026, ulioanza Julai 6, 2026. Mkutano huo unawakutanisha viongozi wa TRA pamoja na wadau wa sekta ya kodi kujadili mafanikio, changamoto na mikakati ya kuongeza mapato ya Serikali.
TRA Yatekeleza Maelekezo ya Rais Samia
Mwenda alisema maadhimisho ya miaka 30 ya TRA yaliyofanyika hivi karibuni yalitoa mwelekeo mpya wa kuimarisha usimamizi wa kodi baada ya Rais Samia Suluhu Hassan kusisitiza umuhimu wa kujenga mazingira yatakayowezesha wananchi kulipa kodi kwa hiari.
Alieleza kuwa mkutano huo unalenga kutafsiri maelekezo hayo katika mikakati ya utekelezaji ili kuongeza ufanisi wa ukusanyaji wa mapato na kuimarisha ushirikiano kati ya TRA na walipakodi.
Nguzo Tatu za Kuongeza Ulipaji wa Kodi kwa Hiari.
Kwa mujibu wa Mwenda, TRA itaendelea kuzingatia nguzo tatu muhimu ambazo ni:
Ukusanyaji wa kodi kwa haki na kwa mujibu wa sheria.
Utoaji wa huduma bora kwa heshima kwa walipakodi.
Usimamizi wa kodi unaozingatia weledi, uelewa na taaluma.
Alisisitiza kuwa mamlaka hiyo inalenga kujenga uaminifu kati ya walipakodi na Serikali kupitia huduma bora na usimamizi wenye uwazi.
“Hatutamdhulumu Mlipakodi”
Mwenda alisema TRA haitamdhulumu mlipakodi, lakini pia haitaruhusu mtu yeyote kuikosesha Serikali mapato kwa kukwepa kulipa kodi.
“Lengo letu ni kuhakikisha kila mlipakodi analipa kodi stahiki kwa mujibu wa sheria. Haki itatendeka kwa kila upande,” alisema.
Aliongeza kuwa usimamizi wa haki wa kodi ni msingi muhimu wa kuongeza ulipaji wa kodi kwa hiari na kuchochea ukuaji wa uchumi.
Makusanyo Yaongezeka Kutoka Sh Trilioni 21 Hadi 37.9.
Kamishna Mkuu huyo alisema ushirikiano kati ya TRA na walipakodi umeendelea kuzaa matunda, jambo lililosababisha ongezeko kubwa la makusanyo ya mapato.
Alibainisha kuwa wakati Rais Samia Suluhu Hassan alipoingia madarakani, makusanyo ya kodi yalikuwa takribani Sh trilioni 21 kwa mwaka. Hata hivyo, katika mwaka wa fedha 2025/2026, makusanyo hayo yamefikia Sh trilioni 37.9, ikiwa ni mafanikio makubwa katika historia ya TRA.
Aidha, aliwashukuru walipakodi wa makundi yote kwa kuendelea kutekeleza wajibu wao wa kulipa kodi kwa hiari na kuipongeza Serikali kwa kuendelea kuweka mazingira bora ya ukusanyaji wa mapato.
TRA Yapongeza Watumishi Wake.
Mwenda pia aliwapongeza watumishi wa TRA kwa uzalendo, uadilifu na kujituma katika utekelezaji wa majukumu yao.
Alisema mchango wao umeifanya TRA kuendelea kuvuka malengo ya ukusanyaji wa mapato na kuboresha huduma kwa walipakodi katika kipindi cha miaka 30 tangu kuanzishwa kwa mamlaka hiyo.
Lengo Jipya ni Kukusanya Sh Trilioni 41.
Kwa upande wake, Mkurugenzi wa Rasilimali Watu wa TRA, Moshi Kabengwe, alisema mkutano huo wa siku tano unashirikisha washiriki wapatao 477 kutoka TRA na taasisi mbalimbali zinazohusika na masuala ya kodi.
Kabengwe alisema TRA imefanikiwa kuweka rekodi ya kufanya vizuri katika ukusanyaji wa mapato kwa miezi 12 mfululizo, huku ikifikia wastani wa utekelezaji wa asilimia 105.24 kwa mwaka wa fedha 2025/2026.
Alisema mafanikio hayo yanaipa TRA nguvu ya kuanza safari mpya ya kufikia lengo la kukusanya Sh trilioni 41 katika mwaka wa fedha 2026/2027.
Hitimisho.
TRA inaamini kuwa kuongeza ulipaji wa kodi kwa hiari kutategemea zaidi kujenga uaminifu kati ya walipakodi na mamlaka, kutoa huduma bora, pamoja na kuhakikisha sheria za kodi zinatekelezwa kwa haki kwa kila mtu. Kupitia mikakati hiyo, mamlaka hiyo inalenga kuongeza mapato ya ndani yatakayochochea maendeleo ya uchumi na utoaji wa huduma muhimu kwa wananchi.
Mwisho…
