Makala na Geofrey Stephen Arusha .
Serikali Yataka Elimu ya Ulinzi wa Taarifa Binafsi Iimarishwe.
Akizungumza wakati wa hafla ya kufunga mafunzo maalum kwa Maafisa wa Ulinzi wa Taarifa Binafsi jijini Arusha,
Waziri Anjellah . Kairuki aliwataka wadau wote taasisi za umma na binafsi kuongeza juhudi katika utoaji wa elimu ya ulinzi wa taarifa binafsi kwa wananchi na watumishi wao.
Kwa mujibu wa Waziri huyo, elimu kwa umma ni nguzo muhimu ya utekelezaji wa Sheria ya Ulinzi wa Taarifa Binafsi, kwani bila uelewa wa sheria hiyo, ni rahisi kwa taasisi au watu binafsi kukiuka faragha na haki za msingi za wananchi bila hata kutambua.
“Maafisa wa ulinzi wa taarifa binafsi mliohitimu leo mna wajibu wa kisheria kuhakikisha elimu hii inatolewa ndani ya taasisi zenu. Serikali haitakubali visingizio vya kutokujua sheria, uzembe au ucheleweshaji wa utekelezaji,” alisisitiza Waziri Kairuki.
Kauli hiyo inaakisi msimamo thabiti wa serikali kwamba utekelezaji wa sheria haupaswi kubaki kwenye makaratasi bali utekelezwe kwa vitendo katika taasisi zote zinazohusika na ukusanyaji au uchakataji wa taarifa binafsi.
Wajibu wa Taasisi za Umma na Binafsi
Kwa mujibu wa Sheria ya Ulinzi wa Taarifa Binafsi, taasisi zote zinazokusanya na kuchakata au kuhifadhi taarifa binafsi zina wajibu wa kuhakikisha taarifa hizo zinatumika kwa madhumuni halali, kwa uwazi na kwa kiwango cha juu cha usalama.
Waziri Kairuki alisisitiza kuwa elimu ya ulinzi wa taarifa binafsi inapaswa kutekelezwa kitaifa kwa kushirikiana na sekta mbalimbali ikiwemo fedha,
mawasiliano, afya, elimu, vyombo vya habari, asasi za kiraia pamoja na sekta ya utalii. Sekta hizi zote zinahusika moja kwa moja na taarifa nyeti za wananchi, hivyo zinabeba jukumu kubwa la kuhakikisha faragha inalindwa.
Kwa msingi huo, kila Afisa wa Ulinzi wa Taarifa Binafsi anatakiwa kuhakikisha taasisi yake inazingatia kanuni muhimu kama vile:
Uhalali wa ukusanyaji wa taarifa
Uwazi kwa mmiliki wa taarifa
Matumizi ya taarifa kwa madhumuni yaliyokusudiwa.
Usalama wa taarifa dhidi ya uvujaji au matumizi mabaya.
Heshima ya haki ya faragha ya wananchi
Nafasi ya Tume ya Ulinzi wa Taarifa Binafsi
Kwa upande wake, Mwenyekiti wa Bodi ya Tume ya Ulinzi wa Taarifa Binafsi, Bw. Adadi Mohamed, alibainisha kuwa Tume itaendelea kutoa elimu kwa wananchi ili waweze kufahamu haki na wajibu wao katika kulinda taarifa binafsi.
Alieleza kuwa kukua kwa uchumi wa kidijitali kuna uhusiano wa moja kwa moja na sekta ya utalii, biashara za mtandaoni na huduma za kimtandao.
Katika mazingira hayo, ulinzi wa taarifa binafsi si hiari bali ni hitaji la msingi kwa maendeleo endelevu.
“Kutotekeleza Sheria ya Ulinzi wa Taarifa Binafsi ni sawa na kuweka rehani faragha, usalama na haki za msingi za wananchi. Kukosekana kwa ulinzi wa taarifa binafsi kunahatarisha imani ya wananchi na kudhoofisha uchumi wa kidijitali,” alisema Bw. Adadi.
Kauli hiyo inaonesha wazi kuwa ulinzi wa taarifa binafsi ni suala linalogusa si tu haki za binadamu, bali pia mustakabali wa uchumi wa taifa.
Maandalizi ya Rasilimali Watu kwa Utekelezaji wa Sheria.
Akizungumza kuhusu lengo la mafunzo hayo, Mkurugenzi Mkuu wa Tume ya Ulinzi wa Taarifa Binafsi (PDPC), Dkt. Emmanuel Mkilia, alisema mafunzo hayo yalilenga kuwaandaa Maafisa wa Rasilimali Watu na Maafisa wa Ulinzi wa Taarifa Binafsi wenye uwezo wa kusimamia utekelezaji wa sheria ndani ya taasisi zao.
Dkt. Mkilia alifafanua kuwa dhamira kuu ya mafunzo hayo ni kuhakikisha mchakato mzima wa ukusanyaji, uchakataji, uhifadhi na matumizi ya taarifa binafsi unafanyika kwa kuzingatia matakwa ya sheria, kanuni na viwango vya kitaaluma vinavyolinda haki ya faragha ya wananchi.
Kwa mujibu wa Tume hiyo, jumla ya taasisi 178 zilishiriki mafunzo hayo, zikiwemo taasisi 28 za serikali, taasisi 38 kutoka sekta ya utalii na taasisi 112 kutoka sekta nyingine mbalimbali.
Ushiriki huu unaonesha ongezeko la uelewa na utayari wa taasisi nyingi kuchukua hatua katika kulinda taarifa binafsi.
Elimu kwa Umma: Msingi wa Mafanikio ya Sheria.
Pamoja na uwepo wa sheria na taasisi za usimamizi, elimu kwa umma inaendelea kuwa msingi wa mafanikio ya utekelezaji wa Sheria ya Ulinzi wa Taarifa Binafsi. Wananchi wanapofahamu haki zao, wanakuwa na uwezo wa kudai uwajibikaji na kutoa taarifa pale haki zao zinapokiukwa.
Vivyo hivyo, taasisi zinapopata elimu sahihi, zinapunguza hatari ya ukiukwaji wa sheria, adhabu na kupoteza imani ya wananchi wanaozihudumia.
Hitimisho.
Kwa ujumla, wito wa serikali wa kuimarisha elimu ya ulinzi wa taarifa binafsi ni hatua muhimu katika kujenga taifa salama kidijitali. Katika dunia inayozidi kutegemea teknolojia, ulinzi wa taarifa binafsi si anasa bali ni haki ya msingi ya kila mwananchi.
Ni wajibu wa taasisi za umma na binafsi, Maafisa wa Ulinzi wa Taarifa Binafsi, pamoja na wananchi kwa ujumla, kushirikiana kuhakikisha sheria hii inatekelezwa kikamilifu kwa manufaa ya sasa na vizazi vijavyo.
Mwisho.
